.quickedit {display:none;} .quickedit {display:none;}

18 Kasım 2026 Çarşamba

Çanakkale'de Bulutun Yuttuğu İngiliz Taburuna Ne Olduğunu Öğrendim. Tanıklarla görüştüm.


 Bulutun Yuttuğu Taburdan bir askerin oğlu olan John Crow ile Anadolu Ajansı'nın yaptığı röportajın bağlantısı ve metnin özet olarak Türkçe'ye çevrilmiş hali aşağıdadır. 
Lütfen bloguma ve youtube kanalıma abone olun.

https://www.aa.com.tr/en/life/son-of-british-soldier-who-fought-in-gallipoli-now-building-a-friendship-bridge/2995449

19-20 Eylül 2023

Gelibolu'da savaşan İngiliz askerinin oğlu, şimdi bir dostluk köprüsü inşa ediyor.

Son of British soldier who fought in Gallipoli now building a friendship bridge

Gelibolu'da savaşmış bir İngiliz askerinin oğlu, Birinci Dünya Savaşı sırasındaki 1915 askerî harekâtından 108 yıl sonra, savaşan uluslar arasında bir dostluk köprüsü kurmaya çalışıyor.

83 yaşındaki John Crowe, Gelibolu'daki Küçükanafarta Ovası'nda görev yapan ve bir efsaneye göre duman bulutunun içinde kaybolduğu söylenen, İngiliz ordusuna bağlı 5. Norfolk Taburu askerlerinden Robert John Crowe'un oğludur.

Günümüzde Birleşik Krallık merkezli bir yardım kuruluşu olan "Gallipoli and Dardanelles International"ın (Gelibolu ve Çanakkale Uluslararası Derneği) kurucusu ve başkanı olan Crowe, Birinci Dünya Savaşı sırasında Gelibolu Yarımadası'ndaki askerî harekâta katılan askerlerin torunlarıyla dostluk bağlarını güçlendirmeyi amaçlıyor.

1891 yılında İngiltere'nin Norfolk kentinde dünyaya gelen Robert John Crowe, 24 yaşındayken orduya çağrılmış ve 5. Norfolk Taburu'na katılmıştır. 12 Ağustos 1915'te taburuyla birlikte Gelibolu Yarımadası'ndaki Suvla (Küçükanafarta) Koyu'na ulaşan Crowe, burada Türk askerleriyle yaşanan bir çatışma sırasında yaralanmıştır.

Daha sonra tedavi için ülkesine gönderildi; sonraki yıllarda ise Mısır, Gazze ve Filistin’de görev yaptı. Askerlik hizmetinin ardından Norfolk’taki Kraliçe Elizabeth’e ait çiftlikte 30 yıl boyunca hayvan bakıcısı olarak çalışan Crowe, 1963 yılında 72 yaşındayken hayatını kaybetti.

John Crowe, babası vefat ettiğinde 23 yaşında bir polisti ve babasından duyduğu tek şey, Türklerin iyi savaşçılar olduğu yönündeydi. Savaşa dair diğer tüm anılar, babasının ölümüyle birlikte tarihe karıştı.

Çanakkale Savaşı’ndan 25 yıl sonra dünyaya gelen John Crowe, babasının savaştığı topraklarda neler yaşandığını merak etti ve emekli olduktan sonra Gelibolu Savaşı üzerine araştırmalar yapmaya başladı. Crowe, 20 yıl önce ilk kez Türkiye’ye gelerek Gelibolu Yarımadası’nı ziyaret etti.

Crowe, Çanakkale Savaşları’na katılan askerlerin torunlarını her yıl Gelibolu Yarımadası’nda bir araya getirerek dostane ilişkiler geliştirmek ve dostluk bağlarını güçlendirmek amacıyla 2013 yılında Londra’da “Gallipoli and Dardanelles International” (Gelibolu ve Çanakkale Uluslararası) adlı kuruluşu hayata geçirdi.

Geçtiğimiz hafta Crowe; Birleşik Krallık, Fransa ve Türkiye’den bir grupla birlikte Şehitler Abidesi’ni, Fransız Anıtı’nı, İngiliz Anıtı’nı ve Norfolk bölgesindeki Snettisham köyü ile kardeş köy olan Türk köyü Küçükanafarta’yı ziyaret etti.

Bu ziyaret sırasında Anadolu Ajansı’na konuşan Crowe, Gelibolu’yu ziyaret etmenin “çok duygusal ve çok ilgi çekici” olduğunu ifade etti. Crowe, Türkiye’yi savunanların “çok çetin savaştıklarını ve çok daha ağır bir bedel ödediklerini” belirtti.

Crowe, “Türk kuvvetlerinin verdiği kayıpların, müttefik kuvvetlerin toplam kayıplarından çok daha fazla olduğunu düşünüyorum; dolayısıyla ülkelerini savunmak uğruna ödedikleri bedel oldukça ağır,” diye ekledi.

Norfolk Alayı’nın kayboluşuna dair efsaneyle ilgili olarak, birliğin “bir bulutun, dumanın ya da sisin içinde kaybolduğuna” dair anlatılar bulunduğunu belirtti. “Bence bu saçma,” dedi. “Ancak kitapların satılmasına yardımcı oldu. Aslına bakılırsa, birliğin tamamı kaybolmadı.”

“Araştırmalar, bölgeden katılan 18 kişinin geri dönmediğini, hayatlarını kaybettiklerini gösteriyor. Ancak büyük bir kısmı geri döndü; buna, aynı birlikte yer alan babam ve amcam da dahil,” diye ekledi. “Yüzbaşı Franck Beck’in yeğeni tarafından bu konuda bir araştırma yapıldı. Dolayısıyla oldukça güvenilir bir bilgi,” diye belirtti.

Crowe, olaylara dair birçok anlatıda “yüzbaşı ve diğerlerinin Türk birlikleri tarafından esirken vuruldukları” iddiasının yer aldığını ifade etti. “Başlarında yaralar vardı; ancak çalılıkların arasında keskin nişancılar da bulunuyordu. Yani askerler, savunmacılarla yakın temas halindeydi,” dedi.

“Dolayısıyla bu şekilde yaralanmış olmaları gayet mümkün. Kesinlikle esir olarak infaz edildikleri iddiasına inanmıyorum; buna bir an bile ihtimal vermiyorum,” diye açıkladı.

Babasının savaş hakkında pek konuşmadığını belirten Crowe, şunları söyledi: “Benim yaşımdaki pek çok insan gibi, biz de gençliğimizi yaşamakla meşguldük. Babam vefat ettiğinde henüz 23 yaşındaydım ve polis teşkilatında yeni bir kariyere başlamak üzere evden ayrılalı dört yıl olmuştu.”

“Onunla uzun uzun konuşmadığım için derin bir pişmanlık duyuyorum. O dönemde yeterince bilgi sahibi değildim,” dedi. “Yine de söylediği birkaç şey vardı. Türk savunmacılara karşı büyük bir saygı besliyordu,” diye ekledi.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder